Ngày nay nhiều người trong chúng ta đã nhận thấy được những khác biệt về sự phát triển kinh tế của những nước có quyền Tự Do Dân Chủ và những nước chưa có quyền Tự Do Dân Chủ như nước tây phương ở Âu Châu đã nhờ những phương tiện này mà vượt trội hơn Á Châu về kinh tế và quân sự. Nước Mỹ từ ngày mới lập quốc từ năm 1776 mà đã trở thành một siêu cường quốc từ sau Thế Chiến thứ hai chấm dứt vào năm 1945 cũng thành công vượt bực về kinh tế đều nhờ vào chính thể Tự Do Dân Chủ. Ở đây ta có thể đem nước Mỹ để làm điển hình cho việc tham khảo về Tự Do Dân Chủ. Người dân Mỹ được thừa hưởng một nền kinh tế sung túc, một mức sống cao mà những người dân ở những xứ đang phát triển chỉ có thể mơ ước.

Thomas Jefferson, cha đẻ của Tuyên Ngôn Độc Lập Mỹ năm 1776 đã rất quen thuộc và ngưỡng mộ những lý thuyết chính trị của Charles de Monstesquieu. Monstesquieu từ Pháp đã sang Anh Quốc sống hai năm và cho ra đời Tác Phẩm “The Spirit of the Laws” (Linh Hồn của Luật Pháp) vào năm l748 (theo www. liberal-international.org) nói lên những học thuyết về sự phân quyền trong một chính phủ tự do và tồn tại được. Đây là nguyên lý căn bản của nền dân chủ tự do đã giúp nước Mỹ trở thành một siêu cường về kinh tế và quân sự.

Nền tự do dân chủ của Mỹ dựa trên 3 văn bản chính là:

1/  Tuyên ngôn Độc Lập năm 1776 của Jefferson

2/  Hiến Pháp của nước Mỹ năm 1787

3/ “Bill of Rights” (Dự luật về quyền hạn) năm 1791

Tuyên ngôn Độc Lập của Mỹ không đơn thuần là một sự nổi dậy chống thuế của những thuộc địa Anh quốc ở Châu Mỹ chống lại mẫu quốc thời bấy giờ là nước Anh.

Hiến pháp của nước Mỹ là một Hiến pháp thành văn khác với Hiến pháp của Anh quốc là hiến pháp bất thành văn. Tuy nhiên nhiều gương mặt nổi bật như George Mason, tác giả của Virginia Bill Of Rights đã từ chối ký vào bản hiến pháp đề nghị vì cho rằng hiến pháp này thiếu sót quyền tự do cá nhân (theo  http://earlyamerica.com/). Thomas Jefferson là Bộ Trưởng thời bấy giờ cũng nói lên sự thiếu sót của một dự luật về quyền hạn để bảo vệ quyền Tự Do Tín Ngưỡng, Tự Do Báo Chí, sự bảo vệ chống lại sự nổi lên của quân đội có thể đưa đến một chế độ quân phiệt, và  sự hạn chế để chống lại độc quyền đại lý.

10 Điều Tu Chính đầu tiên của Hiến Pháp đã trở thành dự luật về quyền hạn được phê chuẩn bởi các Tiểu bang vào ngày 15-12-1791 (www.billofrights.org). Các điều Tu Chính này tôn trọng quyền Tự Do của Tôn giáo, Tự do Ngôn luận, Tự do Báo Chí và quyền Hội họp một cách ôn hòa, và quyền thỉnh nguyện chính phủ để giải quyết những ta thán.

Ngoài ra hệ thống hiến pháp của Mỹ còn bao gồm sự phân quyền giúp cho nước này đứng đầu về Tự Do Dân Chủ trên Thế giới. Có ba ngành của Chính Phủ Mỹ được thiết lập dựa vào Hiến pháp: Ngành Luật pháp làm ra luật, ngành Hành pháp thi hành luật và ngành Tư pháp diễn giải luật pháp.

Tự Do Dân Chủ thực hiện được nhờ những kiểm tra và cân bằng về quyền lực lẫn nhau giữa ba ngành trên.

Ngành Lập pháp có thể:

Kiểm tra Hành pháp bằng

. "Impeachment power" ( Quyền buộc tội ) của Hạ Nghị Viện.

. "Trial of Impeachment" ( Quyền xét xử buộc tội ) của Thượng Nghị Viện.

. Quyền lựa chọn Tổng Thống do Hạ Nghị Viện và quyền lựa Phó Tổng Thống do Thượng Nghị Viện trong trường hợp cử tri đầu phiếu không đạt đa số.

. Hủy bỏ quyền phủ quyết của Tổng Thống.

. Thượng Viện xác nhận sự bổ nhiệm của các bộ và các hiệp ước cũng như các Đại sứ.

. Chấp nhận sự thay đổi Phó Thổng Thống.

. Quyền tuyên chiến

. Quyền ban hành thuế và phân phối các ngân quỹ .

. Tổng Thống phải thỉnh thoảng kêu gọi đoàn kết Quốc Gia.

Kiểm Tra Tư Pháp như là :

. Thượng viện phê chuẩn Thẩm phán liên bang.

. “Impeachment power” của Hạ viện.

. “Trial of impeachments” của Thượng viện.

. Quyền đề xướng tu chính hiến pháp.

. Quyền dựng những tòa án thấp hơn tòa Tối Cao Pháp Viện.

. Quyền dựng những luật lệ của tòa án.

. Quyền sửa đổi kích thước của Tối Cao Pháp Viện.

. Kiểm Tra Ngành Tư Pháp: bởi vì đây là hệ thống lưỡng viện, ngành tư pháp có thể tự kiểm tra chính mình.

. Các dự luật phải được thông qua bởi lưỡng viện.

. Hạ viện phải hình thành dự luật về thuế vụ.

. Không có viện nào có thể trì hoãn hơn ba ngày mà không có sự ưng thuận của viện kia.

. Tất cả các biên bản phải được ấn hành.

Ngành Hành Pháp :

Kiểm tra ngành Lập Pháp bằng:

. Quyền phủ quyết.

. Phó Tổng Thống là Chủ Tịch của Thượng Viện.

. Tổng Tư Lệnh quân đội.

. Chận đứng những sắc lệnh.

. Triệu tập phiên họp khẩn cấp.

. Có thể ép buộc trì hoãn khi hai viện không thể đồng ý trên sự trì hoãn.

. Đền bù không được thuyên giảm.

Kiểm tra ngành Tư Pháp :

. Quyền bổ nhiệm Thẩm Phán.

. Quyền ân xá.

Kiểm tra ngành Hành Pháp:

. Phó Tổng Thống và Nội các có thể bỏ phiếu là Tổng Thống không được tự giải nhiệm.

Ngành Tư Pháp:

Kiểm tra ngành Lập Pháp:

. Duyệt lại Tư Pháp.

. Các ghế được dựa trên hành vi tốt.

. Đền bù không được thuyên giảm.

Kiểm tra ngành Hành Pháp:

. Duyệt lại Tư Pháp

. Chánh thẩm phán ngồi vào vị trí Chủ Tịch Thượng Viện trong lúc buộc tội Tổng Thống (theo www.usconstitution.net).

Ngày nay nước Mỹ có nền kinh tế lớn mạnh nhất thế giới về kỹ thuật cao với GDP trên đầu người (Gross Domestic Product = Tổng sản lượng quốc gia) là $40.100 (theo www.cia.gov). Trong nền kinh tế thị trường này, doanh nghiệp tư nhân quyết định hầu hết, chánh phủ mua những hàng hóa và dịch vụ cần thiết từ thị trường tư nhân. ‘’Purchasing Power Parity’’ (Bậc tương đương mãi lực) là 11,750 tỷ dollars (ước tính ở năm 2004) (theo www.cia.gov/cia/ publications/factbook). Như vậy rõ ràng Tự Do Dân Chủ rất cần thiết cho sự phát triển một nền kinh tế hùng mạnh.

Tâm Trường.